Skip to content
trylab

Milliy sertifikat geography questions with answers

20 geography questions in the Milliy sertifikat (and DTM) format. Questions and explanations are in Uzbek, the language of the exam; each answer sits behind a button.

Updated: 29 October 2026

  1. 1

    Quyidagi sayohatlarni sodir bölgan vaqti böyiça tartiblang. 1) Vasko da Gamaning Afrikani aylanib Hindistonga yetib borişi; 2) Magellan ekspeditsiyasining dunyo böylab sayohati; 3) Kolumbning Bagama orollariga yetib kelişi; 4) Dejnyovning Osiyo va Amerika orasidagi böğozdan suzib ötişi.

    • A1, 3, 2, 4
    • B3, 1, 2, 4
    • C3, 2, 1, 4
    • D3, 1, 4, 2
    Show the answer and explanation

    Correct answer: B

    Kolumb - 1492, Vasko da Gama - 1498, Magellan - 1519-1522, Dejnyov - 1648. «1, 3, 2, 4» - bir ön yillikdagi ikki sayohatni (1492 va 1498) almaştiriş, «3, 2, 1, 4» - Magellanni Gamadan oldin qöyiş, «3, 1, 4, 2» - Dejnyov sayohatini XVI asrga qöyiş xatosi. Javob: 3, 1, 2, 4.

  2. 2

    Agar Yer öqi orbita tekisligiga perpendikulyar çiziqdan 23,5° emas, 30° ga oğgan bölsa, Şimoliy yarimşarda tropik va qutb doirasi orasidagi mötadil yoritiliş mintaqasi meridian böylab neça gradus kenglikni egallar edi?

    • A43°
    • B36,5°
    • C30°
    • D37°
    Show the answer and explanation

    Correct answer: C

    Tropik kengligi öqning oğiş burçagiga teng (30°), qutb doirasi 90° - 30° = 60° kenglikdan ötadi; mintaqa 60° - 30° = 30° ni egallaydi. «43°» - hozirgi holat (66,5° - 23,5°), ya’ni oğişni özgartirmaslik, «36,5°» - faqat tropikni siljitib, qutb doirasini 66,5° da qoldiriş (66,5° - 30°), «37°» - faqat qutb doirasini siljitib, tropikni 23,5° da qoldiriş (60° - 23,5°) xatosi.

  3. 3

    Materiklarni orollari bilan birga olingan maydoni böyiça (Şimoliy Amerika - Grenlandiya bilan) kattasidan kiçigiga qarab tartiblang. 1) Janubiy Amerika; 2) Antarktida; 3) Afrika; 4) Şimoliy Amerika.

    • A4, 3, 2, 1
    • B3, 1, 4, 2
    • C3, 4, 1, 2
    • D4, 3, 1, 2
    Show the answer and explanation

    Correct answer: C

    Maydonlar (orollari bilan): Afrika ≈ 30,3 mln km², Şimoliy Amerika ≈ 24,2 mln km² (Grenlandiyasiz ham ≈ 22 mln km², tartib özgarmaydi), Janubiy Amerika ≈ 17,8 mln km², Antarktida ≈ 14,1 mln km². «4, 3, 1, 2» - Şimoliy Amerikani Grenlandiya hisobiga Afrikadan katta deb oliş, «3, 1, 4, 2» - Janubiy Amerikani Şimoliy Amerikadan katta deb oliş, «4, 3, 2, 1» - Şimoliy Amerikani Afrikadan, muz bilan qoplangan Antarktidani Janubiy Amerikadan katta deb oliş xatosi. Javob: 3, 4, 1, 2.

  4. 4

    50° ş.k. da Şimoliy Amerikaning Tinç okean sohilidagi Vankuverda yillik yoğin 1100 mm dan ortiq, Kordilyeradan şarqdagi Kalgarida esa taxminan 400 mm. Bu farqning sababini toping.

    • Apassat şamollari okeandan nam olib keladi, u toğlarning ğarbiy yonbağrida yoğilib, şarqqa quruq havo ötadi
    • Bğarbiy şamollar okeandan nam olib keladi, u toğlarning ğarbiy yonbağrida yoğilib, şarqqa quruq havo ötadi
    • Cyozgi musson okeandan nam olib keladi, Kalgariga esa qişki musson quruq havo olib keladi
    • DKalgari yaqinidan sovuq Labrador oqimi ötadi va havo pastdan sovib, yoğin hosil bölmaydi
    Show the answer and explanation

    Correct answer: B

    50° ş.k. - mötadil mintaqa, ğarbiy şamollar zonasi. Nam havo Kordilyeraning ğarbiy yonbağrida kötarilib, yoğin beradi; toğdan oşib tuşgan havo quruq. «Passat» - tropik kengliklar şamoli, «musson» - Yevrosiyoning şarqiy sohiliga xos, «Labrador oqimi» - materikning şarqiy sohilida ötadi va içkaridagi Kalgariga ta’sir qilmaydi.

  5. 5

    Özbekistonning eng şimoliy nuqtasi 45°36′ ş.k. da, eng janubiy nuqtasi 37°11′ ş.k. da joylaşgan. Meridian böylab 1° ≈ 111 km deb olinsa, hudud şimoldan janubga taxminan qança masofaga çözilgan?

    • A≈ 916 km
    • B≈ 934 km
    • C≈ 888 km
    • D≈ 921 km
    Show the answer and explanation

    Correct answer: B

    45°36′ - 37°11′ = 8°25′ ≈ 8,42°; 8,42 · 111 ≈ 934 km. «916» - minutlarni öndalik kasr deb oliş (8,25°), «888» - minutlarni taşlab yuboriş (8°), «921» - 8°25′ ni 8,3° deb yaxlitlaş xatosi.

  6. 6

    Navoiy kon-metallurgiya kombinatining oltin ajratiş zavodlari Qizilqum çölidagi Zarafşon şahrida qurilgan. Bu joylaşuvni belgilagan asosiy omilni toping.

    • Aiste’molçi omili - yirik şaharlar yaqinligi
    • Bxomaşyo omili - Muruntov oltin koni yaqinligi
    • Csuv omili - katta daryo yaqinligi
    • Dmehnat omili - aholi ziç yaşaydigan voha
    Show the answer and explanation

    Correct answer: B

    Oltin rudasi kambağal (1 t rudada bir neça gramm oltin), uni uzoqqa taşiş foydasiz - zavod kon yoniga quriladi. Zarafşon şahri çölda, yirik şahar, daryo va ziç aholili vohadan uzoq, şuning uçun qolgan omillar - joylaşuvni notöğri tuşuntiriş.

  7. 7

    Rotterdamdan Mumbaygaça dengiz yöli Suvayş kanali orqali taxminan 11 600 km, Afrikani aylanib ötsa taxminan 19 800 km. Kema sutkasiga 600 km yursa, kanal yölni neça kunga qisqartiradi?

    • A≈ 19 kun
    • B≈ 33 kun
    • C≈ 52 kun
    • D≈ 14 kun
    Show the answer and explanation

    Correct answer: D

    Farq 19 800 - 11 600 = 8200 km; 8200 : 600 ≈ 13,7 ≈ 14 kun. «19» - faqat kanal orqali yöl vaqti (11 600 : 600), «33» - faqat aylanma yöl vaqti, «52» - ikki yölni ayiriş örniga qöşiş xatosi.

  8. 8

    Mamlakatda neftning aniqlangan zaxirasi 2 mlrd t, yillik qazib oliş 50 mln t. Yillik qazib oliş 80 mln t ga oşirilsa, zaxira yetadigan muddat neça yilga qisqaradi?

    • A25 yil
    • B15 yil
    • C40 yil
    • D≈ 67 yil
    Show the answer and explanation

    Correct answer: B

    Resurs bilan ta’minlanganlik = zaxira : yillik qazib oliş. Hozir 2000 : 50 = 40 yil, yangi sur’atda 2000 : 80 = 25 yil; muddat 40 - 25 = 15 yilga qisqaradi. «25 yil» - yangi muddatni qisqariş deb oliş, «40 yil» - eski muddatni javob deb oliş, «≈ 67 yil» - zaxirani qazib oliş özgarişiga (80 - 50 = 30 mln t) böliş xatosi.

  9. 9

    Şartli ma’lumot: oqib çiqmaydigan şör kölning maydoni 6000 km²; köl yuzasidan yiliga 1000 mm suv buğlanadi, unga 100 mm yoğin tuşadi, daryolar yiliga 3 km³ suv olib keladi. Köl maydoni deyarli özgarmaydi deb hisoblansa, bir yilda köl sathi qanday özgaradi?

    • A≈ 90 sm pasayadi
    • B≈ 50 sm pasayadi
    • C≈ 40 sm pasayadi
    • D≈ 60 sm kötariladi
    Show the answer and explanation

    Correct answer: C

    Buğlaniş 6000 km² · 1 m = 6 km³, yoğin 6000 km² · 0,1 m = 0,6 km³; suv balansi 3 + 0,6 - 6 = -2,4 km³; sath 2,4 km³ : 6000 km² = 0,4 m = 40 sm ga pasayadi - suğoriş uçun daryo suvi olinganda Orol dengizi şu tarzda qurigan. «≈ 90 sm pasayadi» - daryo oqimini hisobga olmaslik (0,6 - 6), «≈ 50 sm pasayadi» - yoğinni hisobga olmaslik (3 - 6), «≈ 60 sm kötariladi» - buğlanişni hisobga olmaslik (3 + 0,6) xatosi.

  10. 10

    Mamlakat aholisi 1990-yilda 20 mln, 2020-yilda 32 mln kişi; urbanizatsiya darajasi şu yillarda 40 % dan 50 % ga ortdi. Şahar aholisi neça marta köpaygan?

    • A2 marta
    • B1,25 marta
    • C1,6 marta
    • D2,85 marta
    Show the answer and explanation

    Correct answer: A

    Şahar aholisi: 20 · 0,4 = 8 mln → 32 · 0,5 = 16 mln; 16 : 8 = 2 (= 1,6 · 1,25). «1,25 marta» - faqat uluşlar nisbati (50 : 40), «1,6 marta» - faqat jami aholi nisbati (32 : 20), «2,85 marta» - ikki nisbatni köpaytiriş örniga qöşiş (1,6 + 1,25) xatosi.

  11. 11

    Çizma xaritada Sirdaryo böylab joylaşgan şaharlar belgilangan. Ularni daryo oqimi böyiça (boşlanişidan quyiliş tomonga) tartiblang. 1) Qizilorda; 2) Xöjand; 3) Namangan atrofi; 4) Bekobod.

    • A2, 3, 4, 1
    • B3, 2, 4, 1
    • C3, 4, 2, 1
    • D1, 4, 2, 3
    Show the answer and explanation

    Correct answer: B

    Sirdaryo Norin va Qoradaryoning Namangan yaqinida qöşilişidan boşlanadi, Xöjand (Tojikiston), Bekobod orqali ötib, Qozoğistonning Qizilorda şahridan ötgaç Orolga quyiladi. «2, 3» - Xöjandni vodiydan yuqoriga qöyiş, «3, 4, 2» - Bekobodni Xöjanddan oldin qöyiş, «1, 4, 2, 3» - oqim yönalişini teskari oliş xatosi.

  12. 12

    33-35-topşiriqlar uçun A-F javoblardan mosini tanlang. Meteostansiyalarning ma’lumotlariga köra iqlim tipini aniqlang. Yanvarning örtaça harorati -18 °C, iyulniki +20 °C; yillik yoğin 450 mm, uning köp qismi yozda tuşadi.

    • Aekvatorial
    • Bsubekvatorial
    • Ctropik çöl
    • DÖrta yer dengizi (subtropik)
    • Emötadil kontinental
    • mötadil dengiz
    Show the answer and explanation

    Correct answer: E

    Yillik amplituda katta (38 °C), qiş qattiq sovuq, yoğin kam va yozgi - mötadil kontinental iqlim. Mötadil dengiz iqlimida qiş iliq (0 °C dan yuqori), yoğin yil böyi. Javob: mötadil kontinental.

  13. 13

    На карте масштаба 1:50 000 поле прямоугольной формы изображено размером 4 см × 2 см. Найдите площадь поля на местности.

    • A4 км²
    • B200 км²
    • C2 км²
    • D8 км²
    Show the answer and explanation

    Correct answer: C

    1 см = 50 000 см = 0,5 км. Стороны 2 км и 1 км, площадь 2 км². «4 км²» - 8 см² умножены на линейный масштаб (0,5 км), «200 км²» - 1 см принят за 5 км, «8 км²» - 8 см² на карте приняты за км² без учёта масштаба.

  14. 14

    Солёность вод Красного моря (более 40 ‰) намного выше, чем Балтийского моря (2-8 ‰). Укажите главную причину этого различия.

    • Aв Красное море впадает много рек; на Балтийском море очень сильное испарение
    • Bна Красном море сильное испарение, реки не впадают; в Балтийское море впадает много рек
    • CКрасное море соединено с Тихим океаном, а Балтийское - с Северным Ледовитым
    • Dна дне Красного моря растворяются пласты соли, на дне Балтийского тают льды
    Show the answer and explanation

    Correct answer: B

    На Красном море среди тропических пустынь мало осадков, испарение велико, реки не впадают; в Балтийское море с умеренным климатом впадает много рек, испарение мало. «в Красное море впадает много рек» - факторы перепутаны, «с Тихим океаном ... с Северным Ледовитым» - Красное море связано с Тихим океаном вместо Индийского, Балтийское - с Ледовитым вместо Атлантического, «растворяются пласты соли ... тают льды» - второстепенный фактор вместо главного (водного баланса).

  15. 15

    На метеостанции самый тёплый месяц - январь (+21 °C), самый холодный - июль (+12 °C); годовое количество осадков 520 мм, большая их часть выпадает в мае-августе. Какому городу соответствует этот климат?

    • AКейптаун (юго-запад Африки)
    • BКаир (северо-восток Африки)
    • CДурбан (юго-восток Африки)
    • DКиншаса (центр Африки)
    Show the answer and explanation

    Correct answer: A

    Самый тёплый - январь: Южное полушарие; осадки в мае-августе, то есть там зимой - субтропический средиземноморский тип, юго-западное побережье материка: Кейптаун. Каир - Северное полушарие (январь холодный), Дурбан - восточное побережье с летними осадками, Киншаса - круглый год жаркий экваториальный климат.

  16. 16

    Озеро протянулось с запада на восток примерно на 46° с.ш., между 74° и 79° в.д.; его западная часть почти пресная, восточная - солоноватая. Какое это озеро?

    • AИссык-Куль
    • BАральское море
    • CБалхаш
    • DСарыкамыш
    Show the answer and explanation

    Correct answer: C

    В западную часть впадает река Или и опресняет воду - это характерно для Балхаша. Иссык-Куль - примерно на 42° с.ш., его вода солоноватая целиком; Арал - на 59°-62° в.д.; Сарыкамыш - в Туркменистане, примерно на 57° в.д. Дистракторы - координаты не учтены.

  17. 17

    В каком порядке сменяются почвы в Ташкентской области при подъёме от равнины (400 м) до горных пастбищ (3000 м)?

    • Aгорно-коричневые → сероземы → горно-луговые
    • Bсероземы → горно-луговые → горно-коричневые
    • Cсеро-бурые → такыры → сероземы
    • Dсероземы → горно-коричневые → горно-луговые
    Show the answer and explanation

    Correct answer: D

    На равнинах и адырах распространены сероземы, в лесах и кустарниках среднегорья - горно-коричневые, на пастбищах - горно-луговые почвы. «горно-коричневые → сероземы → горно-луговые» и «сероземы → горно-луговые → горно-коричневые» - перепутан порядок поясов, «серо-бурые → такыры → сероземы» - пустынные почвы (серо-бурые, такыры) спутаны с почвами предгорий.

  18. 18

    Укажите верные сведения об экономике Узбекистана. 1) Мирзачульский экономический район состоит из Сырдарьинской и Джизакской областей; 2) Сырдарьинская ТЭС находится в городе Ширин; 3) автомобильный завод в Асаке находится в Наманганской области; 4) Алмалыкский горно-металлургический комбинат находится в Ташкентской области; 5) Кунградский содовый завод находится в Хорезмской области.

    • A1, 3, 4
    • B2, 4, 5
    • C1, 4
    • D1, 2, 4
    Show the answer and explanation

    Correct answer: D

    Асака - в Андижанской области, Кунград - в Республике Каракалпакстан (у подножия Устюрта, северо-западнее Хорезма). «1, 3, 4» - Асака отнесена к Наманганской области, а Сырдарьинская ТЭС пропущена, «2, 4, 5» - Кунград отнесён к Хорезму и не известен состав Мирзачульского района, «1, 4» - Сырдарьинская ТЭС отнесена к другому городу.

  19. 19

    Укажите верные сведения о хозяйстве Японии. 1) почти всю нефть и железную руду ввозит из-за рубежа; 2) промышленность сосредоточена в основном в полосе городов на тихоокеанском побережье; 3) занимает первое место в мире по экспорту риса; 4) одна из ведущих стран по судостроению и робототехнике; 5) обладает крупными запасами железной руды.

    • A1, 2, 4
    • B1, 3, 4
    • C1, 4
    • D1, 2, 5
    Show the answer and explanation

    Correct answer: A

    В Японии мало полезных ископаемых, сырьё импортируется; промышленность - в полосе Токио-Осака-Китакюсю, в портовых городах. В экспорте риса лидируют Индия и Таиланд, Япония выращивает рис в основном для своих нужд. «1, 3, 4» - перепутаны потребление и экспорт риса, «1, 2, 5» - развитие металлургии спутано с наличием сырья, «1, 4» - не известно, что промышленность сосредоточена в портовых городах, куда поступает импортное сырьё.

  20. 20

    Сорта тонковолокнистого хлопчатника требуют за вегетационный период суммы активных температур более 4500 °C. Какой район Узбекистана наиболее благоприятен для этой культуры?

    • AХорезмский оазис
    • BФерганская долина
    • CСурхандарьинская долина
    • DТашкентский оазис
    Show the answer and explanation

    Correct answer: C

    Сумма активных температур растёт к югу; самый южный и самый жаркий район страны - Сурхандарья, тонковолокнистый хлопчатник сеют в основном здесь. Хорезм на севере (зима холодная, вегетация короче), Ферганская долина и Ташкентский оазис выше и севернее - тепла недостаточно.

Questions in other subjects

1 mock + 2 section tests - free.

Start today: questions, explanations and a mistakes notebook in one place.

Start free