Milliy sertifikat matematikasida 36-45 topşiriqlar oçiq: har birida bitta şart va ikki savol - a) 1,5 ball va b) 1,7 ball. Javob variantlardan tanlanmaydi, sonni özingiz yozasiz. Bandlar alohida baholanadi, şuning uçun faqat a) ni töğri yozsangiz ham 1,5 ball olasiz. Ön topşiriq birgalikda 32 ball beradi - bu 100 xom ballning qariyb uçdan biri. Quyida qaysi mavzular tuşişi, javob qanday yozilişi, yeçilgan misollar va eng köp ball yöqotiladigan xatolar.
Oçiq qism qanday tuzilgan
Hisob: 10 × (1,5 + 1,7) = 32 ball. Yopiq qismda (1-35) har bir topşiriq 1,3 yoki 2,2 ball, ya’ni bitta oçiq topşiriq (3,2 ball) ikkita örta testdan köproq ball beradi. b) band odatda a) dan bir qadam uzoqroq: a) da ildiz topilsa, b) da ildizlar köpaytmasi yoki yiğindisi söraladi.
| Topşiriq | Mavzu (spetsifikatsiya böyiça) | Ball |
|---|---|---|
| 36-37 | Tenglamalar va tengsizliklar | 1,5 + 1,7 |
| 38 | Funksiyalar | 1,5 + 1,7 |
| 39-40 | Matematik analiz (hosila, integral) | 1,5 + 1,7 |
| 41-44 | Geometriya (planimetriya, stereometriya) | 1,5 + 1,7 |
| 45 | Modellaştiriş (matnli masala) | 1,5 + 1,7 |
Qanday baholanadi
- a) va b) mustaqil baholanadi: biri töğri, ikkinçisi xato bölsa, töğri bandning bali olinadi.
- Faqat yakuniy son tekşiriladi: yeçim yöli emas, javob muhim. Oraliq hisobdagi kiçik xato ham javobni notöğri qiladi.
- Notöğri javob uçun ball ayirilmaydi - vaqt tugayotgan bölsa ham, taxminiy javobni yozing.
- Javob butun son, önli kasr yoki oddiy kasr böliş mumkin. Rasmiy imtihonda javob qaysi körinişda yozilişini namunaviy variantning yöl-yöriğidan oldindan öqing.
Javobni qanday yoziş kerak
- Faqat söralgan narsani yozing: «ildizlar köpaytmasi» söralsa - bitta son, ildizlarning özini emas.
- Önli kasrda vergul işlatiladi: 4,8. Trylab’da 4,8 ham, 4.8 ham qabul qilinadi.
- Kasr javob: 16/3. Trylab’da 16/3, 5,3333 yoki 5,33 qabul qilinadi - yaxlitlangan javob kalitdan 1 foizdan köp farq qilmasa.
- Oraliq hisoblarda yaxlitlamang: yaxlitlaşni faqat oxirida, söralgan aniqlikda qiling.
- Birlik (sm, m², %) şartda söralgan bölsa, sonni şu birlikda hisoblang, lekin javobga odatda faqat son yoziladi.
Yeçilgan misol: modulli tenglama
Şart: |x - 1| + |x - 4| = 7. a) Eng kiçik ildizni toping. b) Ildizlar köpaytmasini toping.
Yeçim: nuqtalar 1 va 4 sonlar öqini uç oraliqqa böladi. x < 1 da: -2x + 5 = 7, x = -1. 1 ≤ x ≤ 4 da: ifoda 3 ga teng, 7 emas - ildiz yöq. x > 4 da: 2x - 5 = 7, x = 6.
Javob: a) -1; b) -1 · 6 = -6.
Yeçilgan misol: rasional tengsizlik
Şart: (x + 2)(x - 3) / ((x - 1)(x - 5)) ≤ 0. a) Butun yeçimlar sonini toping. b) Butun yeçimlar yiğindisini toping.
Yeçim: oraliqlar usuli, nuqtalar -2, 1, 3, 5. Maxraj nollari (1 va 5) yeçimga kirmaydi. Işoralar öngdan çapga: +, -, +, -, +. Yeçim: [-2; 1) ∪ [3; 5).
Butun yeçimlar: -2, -1, 0, 3, 4. Javob: a) 5; b) -2 - 1 + 0 + 3 + 4 = 4.
Yeçilgan misol: analiz va geometriya
- f(x) = x³ - 3x² - 9x + 5, [-2; 4] kesmada. f′(x) = 3x² - 6x - 9 = 3(x - 3)(x + 1), kritik nuqtalar -1 va 3. f(-2) = 3, f(-1) = 10, f(3) = -22, f(4) = -15. a) Eng katta qiymat: 10. b) Eng kiçik qiymat: -22. Uçlardagi qiymatlarni tekşirmaslik - tipik xato.
- Katetlari 6 va 8 bölgan töğri burçakli uçburçak. a) Gipotenuza: √(36 + 64) = 10. b) Gipotenuzaga tuşirilgan balandlik: 6 · 8 : 10 = 4,8.
- Modellaştiriş: tovar narxi 50 000 söm edi, avval 20 % oşdi, keyin 20 % kamaydi. a) Oşgandan keyin: 60 000. b) Oxirida: 60 000 · 0,8 = 48 000 - boşlanğiç narxga qaytmaydi.
Eng köp uçraydigan xatolar
- a) javobini b) ga yoziş yoki aksinça: savolni oxirigaça öqing.
- Aniqlaniş sohasini tekşirmaslik: logarifm, ildiz va maxraj çet ildiz beradi.
- Almaştiriş (t = (x - 1)²) dan keyin manfiy t ni taşlab yubormaslik yoki teskari almaştirişni unutiş.
- Funksiyaning qiymati söralganda nuqtaning özini (x ni) yoziş.
- Oraliq natijani yaxlitlab, oxirgi javobni 1 foizdan köp özgartirib yuboriş.
- Işorani yöqotiş: qavs oldidagi minus, modul oçilganda.
Oçiq qismga vaqt va strategiya
- Oçiq qismga 50-60 daqiqa qoldiring: 150 daqiqadan testlarga taxminan 80-90 daqiqa.
- Avval barça a) bandlarni körib çiqing: ular osonroq va har biri 1,5 ball.
- Bitta topşiriqda 8-10 daqiqadan köp qolib ketsangiz, keyingisiga öting va oxirida qayting.
- Javobni teskari tekşiring: topilgan ildizni tenglamaga qöyib köriş 30 soniya oladi.
