DTM test - oliy ta’lim muassasasiga kiriş uçun yagona blok test (90 savol, maksimal 189 ball). Milliy sertifikat esa bitta fan böyiça bilim darajasini tasdiqlovçi alohida imtihon (75 ballik şkala, A+ dan C gaça darajalar). Vazirlar Mahkamasining 646-son qarori bilan tasdiqlangan Nizomga köra, A+ yoki A darajali sertifikat egasiga kiriş testida şu fandan maksimal ball beriladi, B+, B, C+ va C darajalarda esa sertifikatdagi ballga nisbatan proporsional ball beriladi. Quyida ikkala imtihon farqi va sertifikatdan qanday foydalaniş tuşuntiriladi.
Asosiy farq: bitta qabul testi va fan sertifikati
Ikkala imtihonni ham Bilim va malakalarni baholaş agentligi (uzbmb.uz) ötkazadi, lekin vazifasi boşqa. DTM testi bitta qabul mavsumi uçun umumiy ball beradi: siz şu ball bilan yönalişlarga tanlovda qatnaşasiz. Milliy sertifikat esa bitta fan böyiça olinadi, Nizomga köra 3 yil muddatga beriladi va şu davrda kiriş testidagi tegişli fan ballining örniga hisoblaniş mumkin.
Formatlar yonma-yon
| DTM (blok) testi | Milliy sertifikat | |
|---|---|---|
| Nima uçun | Bakalavriatga qabul tanlovi | Bitta fan böyiça bilim darajasi |
| Fanlar | 3 ta majburiy + 2 ta mutaxassislik fani bitta testda | Har bir fan alohida imtihon |
| Savollar | 90 ta yopiq savol | 45 topşiriq: yopiq testlar va oçiq javobli topşiriqlar (ona tilida esse ham) |
| Vaqt | 3 soat | Fanga qarab: matematika, fizika, kimyo, biologiya 150 daqiqa, tarix 90 daqiqa |
| Ball | 189 ballik umumiy ball | 75 ballik şkala (Rasç modeli), A+ dan C gaça daraja |
| Natija | Şu qabul uçun | Sertifikat, 3 yil muddatga |
Sertifikat darajalari va kiriş testidagi ta’siri
Manba: 646-son qarorga 1-ilova - Nizomning 2-bandi (2024-yil 10-yanvardagi 17-son qaror tahriri, lex.uz). Proporsional ball “sertifikatdagi umumiy ballga nisbatan foiz asosida” hisoblanadi; aniq hisoblaş tartibini har yili uzbmb.uz dagi qabul qoidalarida tekşiring.
| Daraja | Ball (75 dan) | Kiriş testida şu fandan |
|---|---|---|
| A+ | 70 dan yuqori | Maksimal ball |
| A | 65 - 69,9 | Maksimal ball |
| B+ | 60 - 64,9 | Proporsional ball |
| B | 55 - 59,9 | Proporsional ball |
| C+ | 50 - 54,9 | Proporsional ball |
| C | 46 - 49,9 | Proporsional ball |
Majburiy fanlar va çet tili
- Nizomda alohida yozilgan: milliy sertifikatga ega abituriyentga tegişli majburiy fanlar böyiça belgilangan eng yuqori ball beriladi.
- Qarorning 1-bandida bu tartib umumta’lim fanlari uçun belgilangan va “çet tili bundan mustasno” deyilgan: çet tili sertifikatlari uçun alohida qoidalar amal qiladi.
- Qaysi sertifikat qaysi blokka (majburiy, 1-fan yoki 2-fan) qanday ta’sir qilişini hujjat topşirişdan oldin uzbmb.uz da aniqlaştiring.
Qaysi biri sizga foydali: amaliy strategiya
- Mutaxassislik faningizdan A yoki A+ olişga işonçingiz bölsa, Milliy sertifikatni kiriş testidan oldin topşiriş - şu fandan maksimal ballni oldindan “qulflaş” imkonini beradi.
- 1-mutaxassislik fani 93 ball, 2-fan 63 ball beradi: sertifikat qaysi fanda bölsa, foydasi ham şunga qarab katta yoki kiçik böladi.
- B+ va past darajalarda sertifikat proporsional ball beradi. Agar DTM testida şu fandan yuqoriroq ball ola olsangiz, qaysi variant foydali ekanini qabul qoidalaridan tekşiring.
- Sertifikat 3 yil amal qiladi: 10-11-sinfda olingan sertifikat qabul yilida hali amal qilayotganini tekşiring.
- Sertifikat olsangiz ham, boşqa fanlarga tayyorgarlikni töxtatmang - umumiy ballni qolgan bloklar hal qiladi.
Tayyorgarlikdagi farq
DTM testida hamma savol yopiq: tezlik, vaqt taqsimoti va 90 savol davomida diqqatni saqlaş muhim. Milliy sertifikatda esa oçiq javobli topşiriqlar bor - javobni variantlardan tanlamay, özingiz yozasiz, ona tilida esse ham yoziladi. Şuning uçun bir xil fan bölsa ham, maşqni ikkala formatda alohida qiliş kerak: Milliy uçun yozma yeçim va oçiq javoblar, DTM uçun tezlik va yopiq test strategiyasi.
Qayerda tekşiriş kerak
- uzbmb.uz - qabul qoidalari, baholaş mezoni, “Fanlar majmuasi”, sertifikatlar haqida e’lonlar.
- my.uzbmb.uz - şaxsiy kabinet, ariza va natijalar.
- lex.uz - 646-son qaror va unga kiritilgan özgartirişlarning amaldagi matni.
Tez-tez söraladigan savollar
- A+ sertifikat bölsa, şu fandan DTM testini yeçiş şartmi? Nizomga köra A+ va A darajada şu fandan maksimal ball beriladi; testda qatnaşiş tartibini qabul qoidalaridan tekşiring.
- B darajali sertifikat qança ball beradi? Sertifikatdagi ballga nisbatan proporsional ball. Aniq hisob - uzbmb.uz da.
- Milliy sertifikat qança muddat amal qiladi? Nizom matnida - 3 yil.
- IELTS yoki boşqa til sertifikati ham şunday hisoblanadimi? Yöq, çet tili bu tartibdan mustasno, uning uçun alohida qoidalar bor.
- Trylab’da ikkala format bormi? Ha: DTM bölimida 189 ballik yopiq testlar, Milliy sertifikat bölimida oçiq topşiriqli 45 talik variantlar.
