Перейти к содержанию
trylab
Начать бесплатно

Тесты по родному языку с ответами (Milliy sertifikat)

20 вопросов по родному языку в формате Национального сертификата (Milliy sertifikat) и DTM. Вопросы и разборы на узбекском - на языке экзамена; ответ спрятан под кнопкой.

Обновлено: 29 октября 2026

  1. 1

    Imloviy jihatdan to‘g‘ri yozilgan qatorni aniqlang.

    • Amatbaa, mutafakkir, tashakkur
    • Bmudofaa, mutaxassis, mashur
    • Cinshoot, murojat, muvaffaqiyat
    • Dmanfaat, taaluqli, muallif
    Показать ответ и объяснение

    Правильный ответ: A

    Arab tilidan o‘zlashgan bu so‘zlarda qo‘sh unli va qo‘sh undosh saqlanadi: matbaa (aa), mutafakkir (kk), tashakkur (kk). Qolgan qatorlarning har birida bitta so‘z xato: “mashur” (to‘g‘risi mashhur - hh), “murojat” (to‘g‘risi murojaat - aa), “taaluqli” (to‘g‘risi taalluqli - ll); mudofaa, mutaxassis, inshoot, muvaffaqiyat, manfaat, muallif to‘g‘ri yozilgan.

  2. 2

    Chiziqcha bilan yozilishi to‘g‘ri bo‘lgan so‘zlar qatorini belgilang.

    • Ako‘z-oynak, ota-ona, mol-mulk
    • Bel-yurt, kunga-boqar, oz-moz
    • Cachchiq-chuchuk, sotib-oldi, ona-bola
    • Dtun-u kun, qozon-tovoq, bir-biri
    Показать ответ и объяснение

    Правильный ответ: D

    -u (-yu) bog‘lovchisi, juft va takroriy so‘zlar chiziqcha bilan yoziladi: tun-u kun, qozon-tovoq, bir-biri. Xatolar: ko‘zoynak va kungaboqar - qo‘shma so‘z, qo‘shib yoziladi; sotib oldi - ko‘makchi fe’lli so‘z, ajratib yoziladi.

  3. 3

    Qaysi qatordagi barça juftliklar har xil özakli antonimlardan iborat?

    • Afoydali - zararli, kirmoq - çiqmoq, rost - yolğon
    • Bbaland - past, ilmli - ilmsiz, issiq - sovuq
    • Cbamaza - bemaza, katta - kiçik, kun - tun
    • Dboşlamoq - tugatmoq, aqlli - nodon, yoqimli - yoqimsiz
    Показать ответ и объяснение

    Правильный ответ: A

    Foydali - zararli: ikkala söz bir xil -li qöşimçasini olgan, lekin özaklari boşqa-boşqa (foyda - zarar), zid ma’no özaklarning özida - bu har xil özakli antonim; kirmoq - çiqmoq, rost - yolğon ham har xil özakli. Qolgan qatorlarning har birida bitta bir özakli antonim bor - özak bir xil, zidlikni qöşimça hosil qilgan: “ilmli - ilmsiz” (-li / -siz), “bamaza - bemaza” (ba- / be-), “yoqimli - yoqimsiz” (-li / -siz); baland - past, issiq - sovuq, katta - kiçik, kun - tun, boşlamoq - tugatmoq, aqlli - nodon esa har xil özakli.

  4. 4

    Qaysi gapda paronim xato qöllanib, ma’no buzilgan?

    • AKutubxonada XV asir qölyozmalari saqlanadi.
    • BQişloğimiz obod, köçalari keng va toza.
    • CBu yil Ramazon hayiti şanba kuniga töğri keldi.
    • DDöstining ta’nasi uni qattiq ranjitdi.
    Показать ответ и объяснение

    Правильный ответ: A

    Asr (yuz yil) örniga asir (tutqun) yozilgan - paronimlar aralaştirilgan. Qolgan gaplarda paronimlar töğri: obod (abad emas), hayit (hayot emas), ta’na (tana emas).

  5. 5

    Qaysi gapda qöşimça qöllaş bilan boğliq uslubiy xato bor?

    • ARahbarning talabçanligi jamoani intizomli qildi.
    • BBu imoratning mustahkamligi sinovdan ötdi.
    • CÖquvçilarning bilimdonligi tanlov hakamlarini ham hayratga soldi.
    • DBu musobaqa yoşlarning serğayratliligini yana bir bor körsatdi.
    Показать ответ и объяснение

    Правильный ответ: D

    Serğayratlilik - ser- va -li qöşimçalari bir xil ma’no (“ega”) beradi, biri ortiqça: serğayratlik yoki ğayratlilik. Talabçanlik, mustahkamlik, bilimdonlik - me’yoriy yasalgan sözlar.

  6. 6

    Qaysi gapdagi ibora “körib turib e’tiborsiz qoldirmoq, ataylab körmaslikka olmoq” ma’nosida qöllangan?

    • ARahbar xodimning kiçik xatolariga köz yumib keldi.
    • BBobom saksonni qarşilagan yili tinçgina köz yumdi.
    • CQöşnimiz bizning uyga ham köz-quloq bölib turdi.
    • DU ança vaqtdan beri döstining boğiga köz tikib yuradi.
    Показать ответ и объяснение

    Правильный ответ: A

    Xatolarga köz yummoq - ularni körib turib, ataylab e’tibor bermaslik. “Tinçgina köz yumdi” gapida xuddi şu ibora boşqa ma’noda - “vafot etdi” (yumşatib aytiş) ma’nosida kelgan; köz-quloq bölmoq - qarab, xabar olib turmoq; köz tikmoq - biror narsani ilinj bilan kutmoq, unga tama qilmoq.

  7. 7

    “Paxtakorlarimizning” sözidagi qöşimçalar tarkibi qaysi javobda töğri körsatilgan?

    • A1 söz yasovçi, 1 luğaviy şakl yasovçi, 2 sintaktik şakl yasovçi
    • B1 söz yasovçi, 2 luğaviy şakl yasovçi, 1 sintaktik şakl yasovçi
    • C2 söz yasovçi, 1 luğaviy şakl yasovçi, 1 sintaktik şakl yasovçi
    • D1 söz yasovçi, 3 sintaktik şakl yasovçi
    Показать ответ и объяснение

    Правильный ответ: A

    paxta + -kor (söz yasovçi) + -lar (köplik - luğaviy şakl yasovçi) + -imiz (egalik) + -ning (kelişik) - egalik va kelişik sintaktik şakl yasovçi. Xatolar: egalikni luğaviy deb hisoblaş, -lar ni yasovçi deb hisoblaş, köplikni sintaktik deb hisoblaş.

  8. 8

    Har uçala parçada ham qatnaşgan fe’l şakllarini aniqlang. I. Kitob öqib, dilingni nurga töldir, Bilimsiz bir kun ham ötmasin umring. II. Mehnat qilgan el bilan birga bölgin, Yalqovlikni quvib, dildan uzoq sol. III. Ota sözin tinglab yurgan yiqilmas, Yaxşi dösting qadrin bilgin, unutma. 1) buyruq maylidagi fe’l; 2) ravişdoş; 3) sifatdoş; 4) bölişsiz fe’l; 5) harakat nomi; 6) qöşma fe’l

    • A1 va 3
    • B2 va 4
    • C1 va 2
    • D3 va 4
    Показать ответ и объяснение

    Правильный ответ: C

    Buyruq mayli: töldir, bölgin, bilgin; ravişdoş: öqib, quvib, tinglab - har uçala parçada bor. Sifatdoş (qilgan, yurgan) I parçada yöq; bölişsiz şakl (ötmasin, yiqilmas, unutma) II parçada yöq.

  9. 9

    Qaysi qatordagi barça kömakçilar faqat jönaliş kelişigidagi söz bilan qöllanadi?

    • Abinoan, qaramay, yaraşa
    • Bmuvofiq, nisbatan, tufayli
    • Cqarab, beri, doir
    • Dqarşi, keyin, oid
    Показать ответ и объяснение

    Правильный ответ: A

    Binoan (qarorga binoan), qaramay (yomğirga qaramay), yaraşa (mehnatiga yaraşa) faqat -ga qöşimçali söz bilan qöllanadi. Qolgan qatorlarda ikkitadan jönaliş kelişigi kömakçisi bor (rejaga muvofiq, sportga oid, ob-havoga qarab, tarixga doir, öqişga nisbatan, ğanimga qarşi), lekin bittadan boşqa kelişik talab qiladigan kömakçi ham bor: “tufayli” boş kelişikdagi söz bilan keladi (şamol tufayli), “beri” va “keyin” çiqiş kelişigidagi sözni talab qiladi (ertalabdan beri, darsdan keyin).

  10. 10

    Berilgan gap haqidagi töğri fikrni aniqlang. Qadimiy qölyozmalarni asrab qoliş uçun olimlar ularni maxsus xonalarda saqlaydi.

    • AÖrin holi ot kesimga bevosita tobelangan.
    • BVositasiz töldiruvçi aniqlovçiga tobelangan.
    • CMaqsad holi fe’l kesimga bevosita tobelangan.
    • DEga kesimdan keyin kelib, inversiyaga uçragan.
    Показать ответ и объяснение

    Правильный ответ: C

    Asrab qoliş uçun (nima maqsadda?) - maqsad holi, saqlaydi (fe’l kesim)ga tobe. Kesim ot emas; “ularni” töldiruvçisi kesimga tobe; ega (olimlar) kesimdan oldin turibdi.

  11. 11

    Gapdagi qaysi birikma söz birikmasi hisoblanadi? Ukam va opajonim kutubxonadan olingan kitobni men bilan öqib çiqişdi.

    • Aukam va opajonim
    • Bolingan kitobni
    • Cöqib çiqişdi
    • Dmen bilan
    Показать ответ и объяснение

    Правильный ответ: B

    Söz birikmasi - ikki mustaqil sözning tobe boğlanişi: olingan (qanday?) kitobni - sifatdoş hokim sözga bitişuv yöli bilan tobelangan. “Ukam va opajonim” - teng boğlangan uyuşiq egalar, tobelik yöq; “öqib çiqişdi” - kömakçi fe’lli söz, bitta söz şakli va bitta gap bölagi (kesim); “men bilan” - mustaqil söz va kömakçi: kömakçi yordamçi söz bölgani uçun bu ham söz birikmasi emas.

  12. 12

    Qaysi gaplarda vergul özaro bir xil punktuatsion qoida asosida qöyilgan? 1. Afsuski, kutilgan yomğir bu yil ham yoğmadi. 2. Ustoz, bu masalani yana bir bor tuşuntirib bering. 3. Bahor keldi, daraxtlar oppoq gulga burkandi. 4. Şubhasiz, bu kaşfiyot fan tarixida qoladi. 5. Bozordan olma, nok, uzum olib keldik. 6. Biz, yoşlar, Vatan kelajagi uçun javobgarmiz.

    • A1 va 4
    • B1 va 2
    • C3 va 5
    • D2 va 6
    Показать ответ и объяснение

    Правильный ответ: A

    1 va 4 - kiriş söz (afsuski, şubhasiz) ajratilgan. Boşqalari: 2 - undalma, 3 - qöşma gap qismlari, 5 - uyuşiq bölaklar, 6 - ajratilgan izohlovçi; ularni bir qoida deb hisoblaş xato.

  13. 13

    Bayt haqidagi töğri hukmni aniqlang. Ey köngil, kimni sevarsan, avval anglab bil endi sen, Vasl istasang, hijron ğamiga ham toqat qil endi sen. (Trylab uçun yozilgan)

    • ARadif bir sözdan iborat, raviy - “l” undoşi.
    • BRadif ikki sözdan iborat, raviy - “i” unlisi.
    • CRadif bir sözdan iborat, raviy - “i” unlisi.
    • DRadif ikki sözdan iborat, raviy - “l” undoşi.
    Показать ответ и объяснение

    Правильный ответ: D

    Ikki misra oxirida aynan takrorlangan “endi sen” - ikki sözli radif; undan oldingi “bil - qil” - qofiyadoş sözlar, ularning asosiy takrorlanuvçi tovuşi - “l” undoşi: raviy. Radifni bir söz (faqat “sen”) deyiş xato, çunki “endi” ham ikkala misrada aynan takrorlangan; “bil” va “qil” esa bir xil söz emas, ular radifga emas, qofiyaga kiradi. “I” unlisi raviydan oldin keladi, raviyning özi emas - “raviy - i” deyilgan ikkala javob xato.

  14. 14

    Parçada qaysi san’atlar qöllangan? Odil şohning adli bilan yurt obod bölur, Adolatni unutgan yurt vayron bölur. (Trylab uçun yozilgan)

    • Aiştiqoq va taşbeh
    • Btajnis va tazod
    • Ctajnis va talmeh
    • Diştiqoq va tazod
    Показать ответ и объяснение

    Правильный ответ: D

    Odil, adl, adolat - bir özakdan kelib çiqqan sözlar baytda birga qöllangan: iştiqoq; obod - vayron zid ma’noli sözlar qarşilantirilgan: tazod. Öxşatiş yöq (taşbeh emas); “odil - adl - adolat” şakldoş sözlar emas, bir özakdoş sözlar - şakli bir xil, ma’nosi boşqa sözlar yöq (tajnis emas); maşhur voqea yoki rivoyatga işora ham yöq (talmeh emas).

  15. 15

    Abdulla Qodiriyning “Ötkan kunlar” romani haqidagi töğri fikrni aniqlang.

    • AHomid ğalamisligi bilan Otabekni Marğilonda qatl ettiradi.
    • BKumuş Zaynab tomonidan zaharlanadi, öğli Yodgorbek yetim qoladi.
    • COtabek Zaynabga ota-onasining roziligisiz uylanadi.
    • DOtabek roman oxirida Kumuş va öğli bilan Toşkentda tinç-totuv yaşaydi.
    Показать ответ и объяснение

    Правильный ответ: B

    Kumuşni kundoşi Zaynab zaharlaydi, Yodgorbek onasiz qoladi. Homidning tuhmati bilan Otabek qamaladi, lekin qatldan qutqariladi; Zaynabga uni ota-onasi uylantiradi; Kumuş halok böladi, Otabek keyin jangda halok böladi.

  16. 16

    Qaysi javobda mumtoz asar va uning muallifi töğri juftlangan?

    • A“Guliston bit-turkiy” - Atoiy
    • B“Xusrav va Şirin” - Qutb
    • C“Muhabbatnoma” - Sakkokiy
    • D“Gul va Navröz” - Durbek
    Показать ответ и объяснение

    Правильный ответ: B

    “Xusrav va Şirin” - Qutb Xorazmiyning (XIV asr) Nizomiy dostoni asosida turkiy tilda yaratgan dostoni. “Guliston bit-turkiy” - Sayfi Saroyi, “Muhabbatnoma” - Xorazmiy, “Gul va Navröz” - maktab darsligida Lutfiy asari (ayrim olimlar uni Haydar Xorazmiyga nisbat beradi); Atoiy, Sakkokiy va Durbek bu asarlarni yozmagan (Durbek - “Yusuf va Zulayxo” muallifi).

  17. 17

    Şe’riy parça qaysi şaklda yozilgan? Bobom minib keldi saman rang ot, Elda qolsin desang, qoldir yaxşi ot. Yöl boşida körib qolsang bir toşni, Yölovçiga tegmasin, uni nari ot. (Trylab uçun yozilgan)

    • Atuyuq
    • Bruboiy
    • Cmasnaviy
    • Dmurabba’
    Показать ответ и объяснение

    Правильный ответ: A

    Tört misra a-a-b-a tarzida qofiyalangan, qofiyadoş sözlar esa şakldoş, lekin ma’nosi boşqa-boşqa: ot (ulov), ot (nom), ot (otmoq fe’li) - tajnisli qofiya: tuyuq. Ruboiy ham a-a-b-a tarzida qofiyalanadi, ammo u hazaj bahrining maxsus vaznlarida yoziladi va tajnisli qofiya uning belgisi emas, tuyuq esa aynan şakldoş sözlarga qurilgan qofiyasi bilan ajralib turadi; masnaviyda har bayt öz qofiyasiga ega (a-a, b-b), murabba’ esa tört misrali bandlardan tuzilib, birinçi bandi a-a-a-a tarzida qofiyalanadi.

  18. 18

    Matndagi ma’lumotlarga tayanib çiqariş mumkin bölgan xulosani aniqlang.

    • ADaryolar suvi yana töliq yetib borsa, dengiz bir neça yilda tiklanadi.
    • BOrolning qurişiga asosan tabiat emas, inson faoliyati sabab bölgan.
    • COrolqumdan kötarilgan çang faqat qirğoqdagi qişloqlarga zarar yetkazadi.
    • DKiçik Orolning tiklanişi Katta Orol sathini ham kötarişga yordam bergan.
    Показать ответ и объяснение

    Правильный ответ: B

    2-xatboşi: muvozanat paxta va şoli maydonlari uçun ikki daryodan köplab kanal çiqarilgani natijasida buzilgan - sabab inson faoliyati. Olimlar dengizni avvalgi holiga qaytariş hozirça imkonsiz deydi, “bir neça yilda tiklanadi” degan xulosaga asos yöq; çang yuzlab kilometr narigi joylarga boradi; Katta Orolni töğon usuli bilan qutqarib bölmasligi aytilgan.

  19. 19

    Raqamlab körsatilgan qaysi gap matnning mazmuniy tuzilişida uslubiy xatolikni yuzaga keltirgan?

    • A[1]
    • B[3]
    • C[4]
    • D[2]
    Показать ответ и объяснение

    Правильный ответ: D

    Xatboşi dengiz qurişining oqibatlarini izçil sanaydi: suv kamaydi, şörlik oşdi, baliqlar yöqoldi, port qirğoqdan uzoqda qoldi. [2] gap Möynoq nomidan boşlansa-da, respublika poytaxti haqida xabar beradi: Nukus matnda boşqa heç qayerda tilga olinmaydi, bu ma’lumot dengiz qurişining oqibatlariga aloqasiz va fikr izçilligini uzib qöyadi. Qolgan raqamli gaplar örnida: [1] - xatboşining tayanç gapi (muvozanat buzildi), keyingi gaplar uni izohlaydi; [3] - yangi xatboşining (körilayotgan çoralar) tayanç gapi; [4] - saksovul nega ekilayotganini izohlab, oldingi gapni mantiqan yakunlaydi.

  20. 20

    Matnga köra quyidagi hodisalardan qaysi biri qolgan uçtasining umumiy sababi bölgan?

    • Adengiz suvi şörligining oşişi
    • Bbaliqlarning köp turlari yöqolişi
    • Cdaryolardan köp kanal çiqarilişi
    • DMöynoqning qirğoqdan uzoqda qolişi
    Показать ответ и объяснение

    Правильный ответ: C

    Kanallar köpaygani uçun dengizga kam suv yetib bordi, sath pasaydi; sath pasaygan sari şörlik oşdi, baliqlarning köp turlari yöqoldi, Möynoq qirğoqdan uzoqda qoldi. Şörlik baliqlarning yöqolişiga sabab bölgan, lekin kanallarga ham, Möynoqning uzoqda qolişiga ham sabab emas; baliqlarning yöqolişi va Möynoqning ahvoli esa boşqa hodisalarning natijasi.

Вопросы по другим предметам

Страница предмета: Родной язык и литератураМатематикаИсторияБиологияФизикаХимияГеография

1 мок + 2 теста по разделу - бесплатно.

Начните сегодня: вопросы, разборы и тетрадь ошибок в одном месте.

Начать бесплатно